Băng thông là thông số thể hiện khả năng truyền tải dữ liệu của một đường truyền mạng. Băng thông càng lớn, đường truyền càng có khả năng xử lý nhiều dữ liệu và phục vụ nhiều thiết bị hoạt động cùng lúc.
Tuy nhiên, băng thông cao không đồng nghĩa mạng lúc nào cũng nhanh. Một đường truyền 200 Mbps vẫn có thể chậm nếu sóng WiFi yếu, router không đủ khả năng xử lý, dây mạng chỉ hỗ trợ 100 Mbps hoặc có quá nhiều thiết bị cùng tải dữ liệu.
Băng thông là gì?
Băng thông, tiếng Anh là bandwidth, là khả năng truyền tải dữ liệu tối đa của một đường truyền hoặc một kết nối mạng trong một khoảng thời gian nhất định. Trong mạng máy tính, băng thông thường được biểu thị bằng số bit dữ liệu có thể truyền trong một giây.
Ví dụ, một đường truyền Internet có băng thông 100 Mbps nghĩa là có thể truyền tối đa 100 megabit dữ liệu trong một giây.
Để dễ hiểu, bạn có thể hình dung băng thông là độ rộng của một con đường:
- Đường càng rộng thì càng có nhiều phương tiện lưu thông cùng lúc. Tức là băng thông càng lớn thì càng nhiều dữ liệu có thể được truyền đồng thời.
- Khi lượng phương tiện vượt quá khả năng của con đường, sẽ xuất hiện tình trạng ùn tắc. Khi nhu cầu truyền dữ liệu vượt quá băng thông, mạng sẽ chậm, video dễ bị giật và cuộc gọi video call có thể mất ổn định.
Băng thông thường biết đến khi nhắc đến các gói cước Internet. Tuy nhiên ta có thể bắt gặp thông số này ở nhiều thiết bị và kết nối mạng như cổng mạng Ethernet 100 Mbps, 1 Gbps hoặc 10 Gbps…
Băng thông được sử dụng như thế nào trong mạng?
Trong một mạng, băng thông sẽ được dùng chung cho tất cả thiết bị đang kết nối. Ví dụ gia đình sử dụng gói cước mạng 200 Mbps và chỉ có 1 máy tính kết nối thì máy tính có thể sử dụng hầu hết số lượng băng thông này. Tuy nhiên nếu như có nhiều thiết bị trong gia đình để kết nối thì băng thông sẽ được chia ra đề dùng chung như:
- Điện thoại đang lướt mạng xã hội, lướt web, xem video hay Video Call.
- Camera an ninh đang quay và gửi dữ liệu về đầu ghi.
- TV đang phát video bóng đá.
Nhưng phải nhớ rằng, băng thông không hoạt động theo cách chia đều cho tất cả thiết bị mà mỗi thiết bị sẽ sử dụng băng thông khác nhau tùy vào ứng dụng đang chạy và bộ định tuyến Router quản lý ra sao. Ví dụ như máy tính đang chơi game sẽ sử dụng nhiều băng thông hơn là điện thoại đang lướt web.
Phân biệt băng thông Upload và Download
Khi đăng ký gói cước Internet ta cần phải quan tâm đến cả 2 chỉ số là băng thông download và upload. Trong đó:
- Băng thông download là khả năng nhận dữ liệu từ Internet về thiết bị. Ví dụ như khi mở website, xem youtube, lướt tiktok, xem Netflix,…
- Băng thông upload là khả năng gửi dữ liệu từ thiết bị lên Internet. Ví dụ như khi gửi file qua email, livestream, tải video lên youtube,…
Thông thường người dùng thường quan tâm đến chỉ số băng thông download vì cái này quyết định đến trải nghiệm lướt web hàng ngày. Tuy nhiên các hệ thống mạng doanh nghiệp, máy chủ, hệ thống camera,… quan tâm cả tốc độ Upload.
Băng thông được đo như thế nào? Đơn vị đo băng thông
Băng thông mạng thường được đo bằng số bit truyền trong một giây, ký hiệu chung là bps, viết tắt của “bits per second”.
Các đơn vị thường gặp gồm:
| Đơn vị | Tên đầy đủ | Giá trị quy đổi |
|---|---|---|
| bps | Bit per second | 1 bit/giây |
| Kbps | Kilobit per second | 1.000 bps |
| Mbps | Megabit per second | 1.000 Kbps |
| Gbps | Gigabit per second | 1.000 Mbps |
| Tbps | Terabit per second | 1.000 Gbps |
Trong đó đơn vị đo Mbps và Gbps là đơn vị đo băng thông phổ biến nhất với gói cước internet và hệ thống mạng.
Băng thông có phải tốc độ mạng không?
Băng thông quyết định đến độ mạnh yếu của tốc độ mạng nhưng chúng không hoàn toàn giống nhau. Băng thông là chỉ số thể hiện khả năng truyền tải tối đa của đường truyền. Trong khi đó, tốc độ mạng thường được người dùng hiểu là lượng dữ liệu thực tế truyền thành công tại thời điểm kiểm tra.
Ví dụ, người dùng đăng ký gói Internet 300 Mbps nhưng khi kiểm tra chỉ nhận được 250 Mbps. Khi đó:
- 300 Mbps là mức băng thông danh nghĩa của gói cước.
- 250 Mbps là tốc độ truyền dữ liệu thực tế đo được tại thời điểm kiểm tra.
Phân biệt băng thông với băng tần và độ trễ
Ba chỉ số Băng thông, băng tần và độ trễ đều ảnh hưởng đến trải nghiệm sử dụng mạng nhưng thể hiện ba đặc tính hoàn toàn khác nhau.
| Tiêu chí | Băng thông | Băng tần | Độ trễ |
|---|---|---|---|
| Tên tiếng Anh | Bandwidth | Frequency band | Latency |
| Ý nghĩa | Khả năng truyền dữ liệu của đường truyền | Khoảng tần số được dùng để truyền tín hiệu | Thời gian dữ liệu di chuyển giữa hai điểm |
| Đơn vị thường gặp | Mbps, Gbps | MHz, GHz | ms |
| Ví dụ | Internet 200 Mbps | WiFi 2,4 GHz, 5 GHz, 6 GHz | Ping 20 ms |
| Ảnh hưởng chính | Số dữ liệu và thiết bị có thể phục vụ đồng thời | Phạm vi phủ sóng, mức nhiễu và khả năng truyền không dây | Tốc độ phản hồi của kết nối |
Băng thông bao nhiêu là mạnh? Mức sử dụng băng thông cần thiết
Không có mức cụ thể nào đánh giá băng thông là mạnh. Có thể nói là băng thông càng cao càng tốt. Băng thông chỉ được xem là mạnh khi đủ khả năng phục vụ các hoạt động diễn ra đồng thời mà không khiến đường truyền bị quá tải. Cùng một gói mạng 100 Mbps có thể rất thoải mái với một người nhưng lại không đủ cho văn phòng có hàng chục nhân viên.
Có thể tham khảo cách đánh giá tương đối sau:
| Mức băng thông | Đánh giá | Nhu cầu phù hợp |
|---|---|---|
| Dưới 30 Mbps | Thấp | Một người lướt web, đọc tin, xem video cơ bản |
| 30–50 Mbps | Cơ bản | 1 – 2 người, học trực tuyến, xem Full HD |
| 50–100 Mbps | Khá | Gia đình nhỏ, nhiều điện thoại và một TV |
| 100–200 Mbps | Mạnh với gia đình | 3 – 6 người, xem 4K, họp trực tuyến, chơi game |
| 200–500 Mbps | Rất mạnh | Gia đình đông người, văn phòng nhỏ, nhiều thiết bị |
| 500 Mbps–1 Gbps | Băng thông cao | Văn phòng, NAS, cloud, tải file lớn, nhiều camera |
| Trên 1 Gbps | Chuyên dụng | Doanh nghiệp lớn, máy chủ, trung tâm dữ liệu |
Lưu ý: Bảng trên chỉ mang tính tham khảo.
Kết luận:
Băng thông là khả năng truyền tải dữ liệu tối đa của một đường truyền mạng trong một khoảng thời gian nhất định, thường được đo bằng Mbps hoặc Gbps. Băng thông càng lớn, mạng càng có khả năng phục vụ nhiều thiết bị và xử lý nhiều dữ liệu cùng lúc.
Tuy nhiên, băng thông không hoàn toàn giống tốc độ mạng và cũng không quyết định trực tiếp độ trễ. Một kết nối có băng thông cao vẫn có thể phản hồi chậm nếu ping cao, WiFi yếu, thiết bị mạng không đủ khả năng xử lý hoặc đường truyền đang bị nghẽn.
Để lại một bình luận