Cách bấm dây cáp mạng đúng giúp dây LAN truyền tín hiệu ổn định giữa máy tính, switch, router, camera, đầu ghi và Access Point. Khi bấm sai chuẩn A, chuẩn B, bấm mạng thẳng hoặc bấm mạng chéo, dây có thể không nhận mạng, chỉ chạy 100 Mbps hoặc kết nối chập chờn.
Bấm cáp mạng chuẩn A và chuẩn B
Khi bấm dây mạng RJ45, phần quan trọng nhất là sắp xếp đúng thứ tự 8 lõi dây. Hai chuẩn màu thường dùng là T568A và T568B, thường được gọi ngắn gọn là chuẩn A và chuẩn B.
Thứ tự màu dây mạng chuẩn A
Khi bấm mạng chuẩn A, hãy cầm đầu RJ45 theo chiều chân đồng hướng lên trên. Miệng hạt quay ra phía trước. Thứ tự dây được đọc từ trái sang phải, tương ứng pin 1 đến pin 8.
Thứ tự màu chuẩn A là:
Trắng xanh lá, xanh lá, trắng cam, xanh dương, trắng xanh dương, cam, trắng nâu, nâu.
Chuẩn A thường gặp trong một số hệ thống yêu cầu đồng bộ theo tài liệu kỹ thuật hoặc công trình đã thi công sẵn. Nếu toàn bộ hệ thống đang dùng chuẩn A, nên tiếp tục bấm theo chuẩn A để dễ bảo trì.
Khi xếp dây, cần giữ đúng cặp xoắn. Không nên chỉ nhìn màu rồi tách dây quá dài. Nếu các cặp dây bị tách xoắn quá nhiều, dây vẫn có thể sáng đèn nhưng hiệu năng truyền dẫn không ổn định.
Thứ tự màu dây mạng chuẩn B
Khi bấm cáp mạng chuẩn B, cách cầm đầu RJ45 vẫn giống như chuẩn A. Chân đồng hướng lên trên. Đầu cắm quay ra phía trước. Thứ tự màu cũng đọc từ trái sang phải.
Thứ tự màu chuẩn B là:
Trắng cam, cam, trắng xanh lá, xanh dương, trắng xanh dương, xanh lá, trắng nâu, nâu.
Chuẩn B được dùng rất phổ biến trong mạng gia đình, văn phòng, camera IP và dây patch cord bán sẵn. Vì vậy, nếu không có yêu cầu riêng, nhiều thợ mạng thường chọn chuẩn B để dễ đồng bộ.
Điểm khác nhau chính giữa chuẩn A và chuẩn B là vị trí cặp cam và cặp xanh lá. Các cặp còn lại vẫn giữ vị trí tương tự. Vì vậy, người mới bấm mạng thường nhầm giữa hai cặp này.
Nên bấm mạng chuẩn A hay chuẩn B?
Với dây mạng thông thường, bấm mạng chuẩn A hay bấm cáp mạng chuẩn B đều có thể dùng được. Điều quan trọng là phải chọn đúng kiểu bấm ở hai đầu dây.
Nếu muốn làm dây mạng thẳng, hai đầu phải cùng chuẩn. Có thể bấm A-A hoặc B-B. Nếu muốn làm dây mạng chéo, một đầu bấm chuẩn A và đầu còn lại bấm chuẩn B.
Trong thực tế, nếu hệ thống cũ đang dùng chuẩn B thì nên tiếp tục dùng chuẩn B. Nếu công trình đã quy định chuẩn A thì nên theo chuẩn A. Không nên bấm lẫn lộn nếu không ghi chú rõ.
Với người dùng phổ thông, cách dễ nhất là bấm chuẩn B ở cả hai đầu. Cách này tạo dây mạng thẳng và phù hợp với hầu hết kết nối hiện nay.
Bấm mạng thẳng và bấm mạng chéo
Sau khi biết chuẩn A và chuẩn B, cần hiểu tiếp sự khác nhau giữa bấm mạng thẳng và bấm mạng chéo. Đây là cách xác định hai đầu dây sẽ dùng cùng chuẩn hay khác chuẩn.
Bấm mạng thẳng là gì?
Bấm mạng thẳng là cách bấm hai đầu dây theo cùng một chuẩn màu. Nếu đầu thứ nhất là chuẩn A, đầu còn lại cũng là chuẩn A. Nếu đầu thứ nhất là chuẩn B, đầu còn lại cũng là chuẩn B.
Có hai kiểu bấm thẳng phổ biến:
- T568A ở cả hai đầu, tức A-A.
- T568B ở cả hai đầu, tức B-B.
Dây mạng thẳng thường dùng để kết nối các thiết bị khác nhóm chức năng. Ví dụ, máy tính nối với switch, router nối với switch, camera IP nối với switch PoE hoặc Access Point nối về switch.
Hiện nay, đây là kiểu bấm được dùng nhiều nhất. Với hệ thống gia đình, văn phòng nhỏ, camera, WiFi hoặc mạng LAN cơ bản, người dùng gần như chỉ cần bấm mạng thẳng.
Bấm mạng chéo là gì?
Bấm mạng chéo là cách bấm một đầu theo chuẩn A và đầu còn lại theo chuẩn B. Khi đó, một số cặp dây truyền và nhận được đảo vị trí.
Cách bấm mạng chéo phổ biến là:
- Một đầu T568A.
- Một đầu T568B.
Dây mạng chéo trước đây thường dùng để nối các thiết bị cùng nhóm chức năng. Ví dụ, máy tính nối trực tiếp với máy tính, switch nối switch hoặc router nối router trong một số hệ thống cũ.
Tuy nhiên, nhiều thiết bị mạng hiện nay hỗ trợ Auto MDI-X. Tính năng này giúp cổng mạng tự nhận kiểu truyền và nhận. Vì vậy, nhu cầu bấm mạng chéo đã ít hơn trước.
Khi nào dùng bấm thẳng, khi nào dùng bấm chéo?
Với nhu cầu thông thường, nên dùng bấm mạng thẳng. Đây là lựa chọn an toàn cho máy tính, switch, router, camera, đầu ghi, modem và Access Point hiện đại.
Dây thẳng dễ thi công, dễ test và dễ thay thế. Nếu mua dây mạng làm sẵn ngoài thị trường, phần lớn cũng là dây thẳng.
Bấm mạng chéo chỉ nên dùng khi thiết bị hoặc tài liệu kỹ thuật yêu cầu rõ. Trường hợp này thường gặp hơn ở thiết bị mạng đời cũ, không hỗ trợ Auto MDI-X.
Nếu không chắc nên dùng dây nào, hãy bấm dây thẳng trước. Nếu thiết bị không nhận mạng và tài liệu yêu cầu dây chéo, lúc đó mới cần bấm lại theo kiểu A-B.
Hướng dẫn cách bấm dây cáp mạng RJ45
Khi đã chọn chuẩn màu và kiểu bấm, hãy thao tác cẩn thận từng bước. Một lỗi nhỏ ở thứ tự màu, độ dài lõi hoặc lực bấm cũng có thể làm dây mạng hoạt động không ổn định.
Chuẩn bị dụng cụ bấm dây mạng
Trước khi bấm dây, cần chuẩn bị dây mạng, hạt RJ45, kìm bấm mạng, dao tuốt vỏ và máy test dây nếu có.
Dây mạng có thể là Cat5e, Cat6 hoặc Cat6A. Hạt RJ45 cần phù hợp với loại dây đang dùng. Dây Cat6 thường có lõi và vỏ lớn hơn Cat5e, nên cần chọn hạt RJ45 đúng kích thước.
Nếu dùng dây lõi đặc để đi âm tường hoặc đi ống, nên chọn đầu bấm hoặc nhân mạng phù hợp với lõi đặc. Nếu dùng dây mềm làm dây nhảy ngắn, nên chọn loại hạt phù hợp với dây lõi mềm.
Máy test dây rất quan trọng. Nó giúp kiểm tra đủ 8 lõi, đúng thứ tự pin và tránh lỗi âm thầm sau khi bấm.
Bước 1: Tuốt vỏ và xếp dây theo chuẩn màu
Dùng dao tuốt vỏ hoặc kìm bấm để bóc lớp vỏ ngoài khoảng 2 đến 3 cm. Không nên cắt quá sâu vì có thể làm xước lõi đồng.
Sau đó, tách 4 cặp dây xoắn và duỗi thẳng từng lõi. Chọn chuẩn màu cần bấm. Nếu bấm chuẩn A, xếp theo thứ tự chuẩn A. Nếu bấm chuẩn B, xếp theo thứ tự chuẩn B.
Khi đã xếp đúng màu, dùng kìm cắt đầu dây cho thật bằng. Các lõi nên có chiều dài đều nhau để khi đưa vào hạt RJ45, cả 8 lõi đều chạm tới chân đồng.
Không nên duỗi dây quá dài. Phần cặp xoắn nên được giữ càng gần hạt RJ45 càng tốt. Điều này giúp dây ổn định hơn, nhất là với mạng Gigabit.
Bước 2: Đưa dây vào hạt RJ45
Cầm hạt RJ45 đúng chiều. Mặt chân đồng hướng lên trên. Đưa 8 lõi dây vào từng rãnh theo đúng thứ tự đã xếp.
Cần đẩy dây vào hết cỡ. Khi nhìn từ đầu hạt RJ45, phải thấy các lõi dây chạm sát phía trước. Nếu một lõi bị ngắn hơn, chân đồng có thể không ép trúng lõi khi bấm.
Lớp vỏ ngoài của dây cũng nên đi vào trong hạt RJ45 một đoạn. Khi bấm, phần ngàm nhựa sẽ kẹp vào vỏ dây. Nhờ đó, đầu mạng chắc hơn và lõi dây không bị kéo trực tiếp.
Trước khi bấm, hãy kiểm tra lại màu một lần nữa. Đây là bước nên làm chậm. Nếu sai màu sau khi đã bấm, gần như phải cắt bỏ đầu đó và bấm lại.
Bước 3: Bấm đầu mạng và test dây
Đưa hạt RJ45 vào khe bấm của kìm. Bấm dứt khoát cho đến khi chân đồng ép xuống và ngàm nhựa giữ chặt vỏ cáp.
Sau khi bấm xong một đầu, tiếp tục bấm đầu còn lại theo kiểu đã chọn. Nếu làm dây thẳng, hai đầu phải cùng chuẩn. Nếu làm dây chéo, một đầu chuẩn A và một đầu chuẩn B.
Sau khi hoàn thành, dùng máy test dây để kiểm tra. Với dây thẳng, đèn test thường chạy theo thứ tự 1-1, 2-2, 3-3 đến 8-8. Với dây chéo, thứ tự sẽ đổi theo kiểu A-B.
Nếu máy test báo thiếu đèn, đảo dây hoặc nhảy không đúng thứ tự, cần cắt đầu lỗi và bấm lại. Không nên dùng dây lỗi cho camera, Access Point hoặc thiết bị cần kết nối ổn định.
Lỗi thường gặp khi bấm cáp mạng
Khi tự bấm dây mạng, nhiều lỗi không nhìn thấy ngay bằng mắt. Dây có thể vẫn sáng đèn nhưng tốc độ thấp, truyền dữ liệu lỗi hoặc lúc nhận lúc mất.
Bấm sai thứ tự màu dây
Sai màu là lỗi phổ biến nhất. Người mới bấm thường đảo nhầm cặp trắng cam, trắng xanh lá, xanh lá hoặc cam.
Nếu bấm sai thứ tự, dây có thể không nhận mạng. Một số trường hợp vẫn nhận nhưng chỉ chạy 100 Mbps thay vì 1 Gbps. Cũng có trường hợp mạng chập chờn khi truyền file lớn.
Cách tránh lỗi là luôn đặt đầu RJ45 đúng chiều khi xếp dây. Sau đó đọc lại từ pin 1 đến pin 8 trước khi bấm.
Nếu bấm dây thẳng, hãy chắc chắn hai đầu cùng chuẩn A-A hoặc B-B. Nếu một đầu A, một đầu B, dây sẽ thành dây chéo.
Lõi dây chưa chạm chân đồng
Một lỗi khác là lõi dây chưa được đẩy sát vào đầu RJ45. Khi bấm, chân đồng không chạm đúng lõi. Dây sẽ bị thiếu pin hoặc tiếp xúc kém.
Lỗi này thường xảy ra khi cắt dây không đều. Cũng có thể do lõi dây bị cong, hạt RJ45 quá chật hoặc người bấm đưa dây vào chưa hết.
Trước khi bấm, nên nhìn xuyên qua đầu nhựa RJ45. Nếu thấy lõi nào chưa tới mép trước, hãy rút ra và chỉnh lại.
Sau khi bấm, có thể kéo nhẹ dây để kiểm tra độ chắc. Nếu đầu mạng lỏng hoặc lõi tụt ra, nên bấm lại.
Tuốt vỏ quá dài hoặc chọn sai hạt RJ45
Tuốt vỏ quá dài làm phần lõi dây bị lộ nhiều. Khi đó, các cặp xoắn bị tách xa đầu RJ45. Dây dễ yếu cơ học và có thể giảm chất lượng tín hiệu.
Ngược lại, nếu phần vỏ ngoài không vào được hạt RJ45, ngàm nhựa sẽ không giữ được dây. Khi kéo hoặc uốn dây, lực sẽ tác động trực tiếp lên lõi đồng.
Chọn sai hạt RJ45 cũng gây lỗi. Dây Cat6 lõi lớn dùng hạt quá nhỏ sẽ khó đưa lõi vào hết. Dây lõi mềm dùng hạt không phù hợp có thể tiếp xúc không chắc.
Vì vậy, nên chọn đúng hạt RJ45 theo loại cáp. Với công trình cần ổn định, nên dùng thêm máy test để kiểm tra sau khi bấm.
Kết luận
Cách bấm dây cáp mạng cần tập trung vào ba điểm chính: đúng thứ tự màu chuẩn A hoặc chuẩn B, đúng kiểu bấm mạng thẳng hoặc bấm mạng chéo, và đầu RJ45 phải tiếp xúc chắc. Với nhu cầu thông thường, nên bấm mạng thẳng theo chuẩn B-B. Dây chéo chỉ nên dùng khi thiết bị cũ hoặc yêu cầu kỹ thuật cần đến.
Để lại một bình luận