Sóng WiFi có ảnh hưởng đến sức khỏe không là câu hỏi thường xuất hiện khi router hoạt động liên tục trong nhà, phòng ngủ hoặc nơi có trẻ nhỏ. Theo bằng chứng khoa học hiện có, WiFi sử dụng sóng vô tuyến không ion hóa và mức phơi nhiễm thông thường chưa được xác lập là gây hại cho sức khỏe khi nằm dưới các giới hạn an toàn hiện hành.
Sóng WiFi là gì? Có phải bức xạ nguy hiểm không?
Để đánh giá sóng WiFi có hại không, cần phân biệt loại bức xạ mà WiFi sử dụng. Không phải mọi loại bức xạ điện từ đều có cùng năng lượng và cơ chế tác động lên cơ thể.
WiFi sử dụng sóng vô tuyến không ion hóa
WiFi truyền dữ liệu bằng năng lượng điện từ tần số vô tuyến, hay RF-EMF. Những tín hiệu này thuộc nhóm bức xạ không ion hóa.
Bức xạ không ion hóa không có đủ năng lượng để loại electron khỏi nguyên tử hoặc trực tiếp phá vỡ liên kết hóa học theo cơ chế của bức xạ ion hóa. WiFi, mạng di động, Bluetooth và phát thanh đều nằm trong nhóm công nghệ sử dụng RF.
Điều này khác với tia X hoặc tia gamma. Hai loại trên là bức xạ ion hóa và có đủ năng lượng để gây ion hóa vật chất.
Vì vậy, dùng chung từ “bức xạ” không có nghĩa bức xạ WiFi có đặc tính giống bức xạ từ máy X-quang.
Cơ chế tác động đã được xác lập của RF là sinh nhiệt
Ở mức phơi nhiễm RF đủ cao, năng lượng được cơ thể hấp thụ có thể làm tăng nhiệt độ mô. Đây là cơ chế tác động sức khỏe đã được xác lập và là cơ sở quan trọng để xây dựng giới hạn phơi nhiễm RF.
ICNIRP hiện có hướng dẫn giới hạn phơi nhiễm điện từ từ 100 kHz đến 300 GHz, bao gồm WiFi, Bluetooth, điện thoại di động và nhiều công nghệ không dây khác.
Với WiFi thông thường, mức phơi nhiễm thấp hơn ngưỡng có thể làm tăng nhiệt độ cơ thể theo đánh giá của ICNIRP.
Sóng WiFi có ảnh hưởng đến sức khỏe không?
Các nghiên cứu về RF đã được tiến hành trong nhiều năm. Khi đánh giá rủi ro, cần nhìn vào tổng thể bằng chứng thay vì lấy một nghiên cứu riêng lẻ để kết luận.
Chưa xác lập tác hại ở mức phơi nhiễm WiFi thông thường
WHO cho biết chưa có bằng chứng xác nhận tác hại sức khỏe từ việc phơi nhiễm điện từ ở mức thấp. Với mạng không dây và trạm phát, các nghiên cứu cũng chưa chứng minh RF từ nguồn phát làm tăng nguy cơ ung thư.
ARPANSA đưa ra kết luận cụ thể hơn đối với WiFi. Cơ quan này cho biết chưa có bằng chứng khoa học được xác lập rằng mức RF thấp từ WiFi gây ảnh hưởng bất lợi đến trẻ em hoặc dân số nói chung.
Các Access Point WiFi cũng là thiết bị có công suất tương đối thấp. ARPANSA cho biết công suất điển hình khoảng 0,1 W và các phép đo tại trường học thấp hơn đáng kể giới hạn phơi nhiễm công cộng.
Do đó, nói WiFi “hoàn toàn không có bất kỳ tác động sinh học nào” là quá tuyệt đối. Cách diễn đạt chính xác hơn là: chưa có bằng chứng khoa học xác lập tác hại sức khỏe từ mức phơi nhiễm WiFi thông thường dưới giới hạn an toàn hiện hành.
Sóng WiFi có gây ung thư không?
Đây là một trong những nội dung dễ bị diễn giải sai nhất về tác hại của sóng WiFi. Cần phân biệt giữa việc một tác nhân được xếp loại nguy cơ và bằng chứng cho thấy mức phơi nhiễm thực tế gây bệnh.
RF từng được IARC xếp vào nhóm 2B
Năm 2011, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế IARC xếp trường điện từ RF vào nhóm 2B, tức “có thể gây ung thư cho người”. Việc phân loại khi đó dựa trên bằng chứng hạn chế, đặc biệt liên quan đến sử dụng điện thoại không dây và nguy cơ glioma.
Nhóm 2B không có nghĩa “WiFi đã được chứng minh gây ung thư”. Đây là phân loại về mối nguy tiềm tàng, không phải phép đo xác suất mắc ung thư khi sống cạnh một router gia đình.
Do đó, câu hỏi sóng WiFi có gây ung thư không không thể trả lời chỉ bằng cách trích dẫn nhãn 2B.
Dữ liệu mới chưa cho thấy RF làm tăng ung thư ở người
Một tổng quan hệ thống được WHO đặt hàng và công bố năm 2024 đã đánh giá hơn 5.000 nghiên cứu, với 63 nghiên cứu được đưa vào phân tích cuối cùng. Tổng quan không tìm thấy mối liên hệ giữa sử dụng điện thoại di động và ung thư vùng đầu.
Các đánh giá tiếp theo về nghiên cứu quan sát ở người cũng không tìm thấy mối liên hệ giữa RF-EMF và các loại ung thư được xem xét. ARPANSA hiện đánh giá các tổng quan này là nguồn bằng chứng quan trọng về tác động RF đối với con người.
Các dữ liệu này chủ yếu nghiên cứu RF rộng hơn chứ không riêng router WiFi. Tuy vậy, chúng không cung cấp bằng chứng để kết luận WiFi gia đình gây ung thư.
Sóng WiFi có gây đau đầu, mất ngủ hoặc ảnh hưởng não không?
Đau đầu và mất ngủ thường được nhắc đến khi thảo luận sóng WiFi có ảnh hưởng đến não không. Tuy nhiên, cần tách tác động của tín hiệu RF khỏi thói quen sử dụng thiết bị điện tử.
Chưa chứng minh RF mức thấp gây đau đầu hoặc mất ngủ
Một tổng quan hệ thống trong chương trình đánh giá của WHO xem xét các nghiên cứu thực nghiệm trên người. Kết quả không cho thấy RF-EMF gây đau đầu, rối loạn giấc ngủ hoặc nhóm triệu chứng tự báo cáo khác tại các mức phơi nhiễm được nghiên cứu.
WHO cũng chưa xác nhận những triệu chứng được gọi là “nhạy cảm điện từ” có nguyên nhân trực tiếp từ trường điện từ. Những triệu chứng người bệnh cảm nhận là có thật, nhưng nguyên nhân cần được đánh giá riêng thay vì mặc định do WiFi.
Dùng điện thoại ban đêm là vấn đề khác với sóng WiFi
Một người có thể mất ngủ khi thường xuyên dùng điện thoại trước giờ ngủ. Tuy nhiên, điều đó không chứng minh sóng điện từ WiFi là nguyên nhân.
Thời gian nhìn màn hình, nội dung kích thích, thông báo, lịch ngủ và nhiều yếu tố hành vi có thể tác động đến giấc ngủ. Một số nghiên cứu quan sát về thiết bị không dây cũng ghi nhận yếu tố hành vi có thể giải thích các mối liên hệ tưởng như đến từ RF.
Vì vậy, muốn cải thiện giấc ngủ nên ưu tiên quản lý thói quen sử dụng thiết bị trước khi quy nguyên nhân cho router.
Sóng WiFi có ảnh hưởng đến trẻ em, thai nhi và sinh sản không?
Trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai thường là nhóm khiến người dùng lo lắng nhất. Các kết luận ở đây cũng cần dựa trên nghiên cứu ở người và mức phơi nhiễm thực tế.
WiFi và trẻ em
ARPANSA hiện không ghi nhận bằng chứng khoa học được xác lập rằng mức phơi nhiễm RF thấp từ WiFi gây hại cho trẻ em. Các phép đo WiFi tại trường học cũng cho thấy mức phơi nhiễm rất thấp so với giới hạn dành cho cộng đồng.
Điều đó không có nghĩa trẻ nên sử dụng điện thoại hoặc máy tính không giới hạn. Thời gian màn hình, vận động, tư thế và giấc ngủ là các vấn đề riêng, không nên đánh đồng với tác động của RF.
WiFi và thai nhi
Với câu hỏi sóng WiFi có ảnh hưởng đến thai nhi không, hiện chưa có bằng chứng xác lập rằng phơi nhiễm RF dưới giới hạn an toàn gây bất lợi cho thai kỳ.
Một tổng quan hệ thống về phơi nhiễm RF của người mẹ cho thấy ít hoặc không có mối liên hệ với các kết quả thai kỳ bất lợi. Tuy nhiên, độ chắc chắn của bằng chứng ở nhiều chỉ số còn thấp hoặc rất thấp.
Do đó, không nên khẳng định WiFi gây sảy thai, dị tật hoặc ảnh hưởng thai nhi nếu không có bằng chứng phù hợp.
WiFi và khả năng sinh sản
Các tổng quan gần đây về RF và khả năng sinh sản nam cho thấy ít bằng chứng về mối liên hệ trong nghiên cứu quan sát ở người. Chất lượng bằng chứng hiện vẫn có nhiều hạn chế.
ICNIRP cũng chưa xác lập tác động bất lợi tới khả năng sinh sản, sinh sản hoặc phát triển ở mức RF nằm trong giới hạn hướng dẫn.
Vì vậy, các thí nghiệm trên tinh trùng hoặc động vật với điều kiện phơi nhiễm đặc biệt không nên được chuyển trực tiếp thành kết luận rằng router WiFi gia đình gây vô sinh.
Kết luận
Sóng WiFi có ảnh hưởng đến sức khỏe không hiện chưa được chứng minh là gây tác hại ở mức phơi nhiễm thông thường dưới các giới hạn an toàn. WiFi sử dụng RF không ion hóa và thiết bị phát thường có công suất thấp. Người dùng không cần quá lo lắng, nhưng có thể tăng khoảng cách với router nếu muốn giảm thêm mức phơi nhiễm.
Để lại một bình luận